Tiết kiệm - Vấn đề sống còn của doanh nghiệp

Sống 04/12/2018 16:27

Suy cho cùng tiết kiệm lớn nhất là tiết kiệm thời gian. Một đầu tư sai, một quyết định sai không chỉ làm mình mất tiền, mất của mà còn mất thời gian, mất cơ hội để làm những việc khác ích lợi hơn. 

Năm hợi là năm con heo. Mà hễ nói đến con heo là nghĩ ngay đến con heo đất, con heo ống bỏ tiền tiết kiệm.

Và từ bao giờ con heo đất đã trở thành người bạn thân tín nhất của mấy đứa con nít trong việc cất giữ tiền lì xì những ngày đầu xuân, xuyên suốt nhiều thế hệ. Đến nỗi nó đã trở thành một biểu tượng, hay một bài học đầu đời về sự tiết kiệm của người Việt.

Tiết kiệm là vấn đề doanh nghiệp cần nằm lòng từ khi mới khởi nghiệp (Nguồn ảnh: Google)

Có nhiều chuyển để nói liên quan đến tiết kiệm. Grant Cardon - triệu phú tự thân nổi tiếng của Mỹ, đồng thời là tác giả của 4 đầu sách kinh doanh top bán chạy nhất của tờ New York Times - từng nói một câu đại ý như vầy: Người giàu thường vay tiền để đầu tư, tạo ra những thứ có thể bán được. Trong khi người nghèo lại đi vay tiền để tiêu xài, để mua những thứ người giàu tạo ra và làm cho người giàu đã giàu nay lại càng giàu thêm!

Một câu nói có tính khôi hài nhưng lại rất đúng với thực tế. Đâu phải tự nhiên người ta làm giàu được, và đâu phải doanh nhân nào cũng có thể làm giàu. Họ phải tiết kiệm lắm chứ. Phải xài tiền đúng lúc, đúng chỗ, không lãng phí. Lãng phí ở đây không hẳn là vứt tiền qua cửa sổ mà có khi chỉ là đầu tư quá hớp vào chỗ này, trong khi ở chỗ kia lại bị thiếu đúng số tiền đó để duy trì sự sống. Phá sản là như vậy.

Phá sản là kẹt tiền mặt trong lúc khó khăn, nhất là lúc những khoản nợ nần đến kỳ đáo hạn mà không có tiền trả. Lúc đó trên sổ sách dù có lãi bao nhiêu đi nữa cũng bằng thừa. Giống như kẹt xe vậy, xe xịn hay không xịn lúc kẹt xe rồi thì phải ùn tắt giao thông, trễ nải công việc. Vấn đề là phải biết tránh đâm đầu vào chỗ kẹt.

Ông chủ sáng lập của tập đoàn Virgin Group là Richard Banson với hơn 400 công ty tầm cỡ có nói một câu rất ngắn gọn nhưng xúc tích: “Never take your eyes off the cash flow because it’s the ilfe blood of business” - Đừng bao giờ rời mắt khỏi dòng tiền vì nó là huyết mạch chính của cơ thể doanh nghiệp.

Quá đúng. Tuy lợi nhuận là điều mà doanh nghiệp nào cũng nghĩ đến đầu tiên, nhưng chính dòng tiền mới là thứ quan trọng nhất. Tiết kiệm giúp cho dòng tiền luôn khoẻ mạnh để còn đối phó với những lúc thời tiết kinh doanh trồi sụt. Nên thật không sai khi nói rằng tiết kiệm không chỉ là một tố chất bẩm sinh, mà còn là một kỹ năng cần có của một doanh nhân.

Về kỹ năng này chắc không ai giỏi hơn Warren Buffet - nhà đầu tư được cho là vĩ đại nhất thế giới - khi đưa hẳn yếu tố tiết kiệm vào trong đường lối kinh doanh của mình, đó là, trước khi cố gắng kiếm thêm tiền phải cố gắng đừng để mất tiền cái đã! Nguyên văn của triết lý kinh doanh của ông: "The first rule of investing is don't lose money; the second rule is don't forget the first rule” (tạm dịch, luật số 1 trong đầu tư là đừng để mất tiền; luật số 2 là đừng bao giờ quên luật số 1!)

Một doanh nhân khác cũng rất nổi tiếng với triết lý tiết kiệm đến từng đồng từng cắc trong quản lý điều hành là CEO tập đoàn Wal-Mart với hơn 10.000 đại siêu thị trên thế giới. Vị này đưa vào các qui định rất chi li, ví dụ khi nhân viên đi công tác phải ở hai người chung một phòng (dĩ nhiên phải cùng phái), luôn chọn khách sạn bình dân giá rẻ và ăn tại các nhà hàng không đắt tiền.

Chưa hết, trong một hội nghị họp mặt hàng trăm CEO của các nhà cung cho Wal-Mart, để nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiết kiệm, nhà lãnh đạo tập đoàn này trong lúc phát biểu còn dơ cao cây viết của KS Embassy Suites và nói rằng mọi người khi đi công tác phải biết đem mấy cây viết này về văn phòng mà sử dụng, sẽ tiết kiệm cho công ty không biết bao nhiêu tiền văn phòng phẩm hàng năm!

Đó là suy nghĩ của một tập đoàn lớn hàng đầu thế giới chứ không phải một công ty start-up thời hàn vi đâu nhé! Đúng ra chi phí tiết kiệm từ mấy cây viết trong khách sạn đó không quan trọng bằng thông điệp mà vị CEO này truyền đi. Là mỗi một đồng mà Wal-Mart tiết kiệm được cuối cùng cũng sẽ đi về túi tiền của người tiêu dùng. Điều đó mới quan trọng. Vì ai cũng biết chi phí càng thấp thì giá thành càng thấp, tiết kiệm cho mình là tiết kiệm cho khách hàng. Một phát trúng hai con nhạn, vừa tốt cho công ty, vừa tốt cho khách hàng. Marketing, PR như vậy mới gọi là bậc thầy!

Nói về việc các công ty thành công trên thế giới đã tiết kiệm như thế nào chắc không có giấy bút nào tả hết. Trong đó tấm gương và hình ảnh của nhà sáng lập đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Vì không thể hô hào tiết kiệm trong khi bản thân mình không biết tiết kiệm.

Warren Buffet giàu như vậy mà chỉ sống trong một căn nhà bình thường ở Omaha thuộc bang Nebraska mà ông mua vào năm 1958 với giá chỉ 31.500 đôla. Ăn uống cũng bình dân, không cao lương mỹ vị, thậm chí chỉ cần một phần McDonald’s hay một miếng thịt bò bít-tết là đã đủ. Sự thành công được doanh nhân này nhìn ở một góc độ khác, không liên quan gì đến một bề ngoài bóng bẩy, se sua. Đó là, được làm những gì mình yêu thích và làm nó thật tốt. Đó mới chính là thứ cao cấp, xa xỉ nhất.

Tiết kiệm khác với hà tiện, bần tiện, không muốn xài một đồng nào. Warren Buffet tuy ăn ở khiêm tốn như vậy nhưng khi cho từ thiện là cho vô cùng phóng khoáng, con số lên đến vài chục tỷ đôla. Ông chủ của tập đoàn Wal-Mart là Sam Walton cũng vậy, cũng ở suốt mấy chục năm trong một căn nhà bình thường ở Arkansas, đi làm hàng ngày bằng chiếc xe hơi cũ mèm, nhưng cũng cho từ thiện nhiều triệu đôla.

Đúng chuyện là phải xài. Tiết kiệm không đúng chỗ sẽ trở nên tai hại. Ví dụ như chi phí thuê luật sư giỏi hay các nhà tư vấn chuyên môn chẳng hạn, đâu phải ai cũng sẵn sàng. Nhưng khi đụng chuyện thì mới thấy sự khác biệt. Vấn đề là phải chi tiêu vén khéo, giống như các bà mẹ đi chợ sao cho bữa cơm vừa tiết kiệm vừa đủ chất, ngon miệng.

Nhất là đối với các startup hay doanh nghiệp còn non trẻ thì hai chữ tiết kiệm càng có trọng lượng. Có thêm cộng sự để chia sẻ chi phí và bổ sung kỹ năng lúc khởi nghiệp cũng là tiết kiệm. Thuê một văn phòng nhỏ hơn với những trang thiết bị khiêm tốn hơn cũng là tiết kiệm. Thậm chí bắt đầu văn phòng ngay tại nhà khi cần thiết, chừng nào có khách hàng rồi hãy tính tiếp, không ai chê cười cả. Các nhà sáng lập của Amazon, Apple, Google hay Facebook đều bắt đầu từ ga-ra nhà mình.

Nhưng suy cho cùng tiết kiệm lớn nhất là tiết kiệm thời gian. Một đầu tư sai, một quyết định sai không chỉ làm mình mất tiền, mất của mà còn mất thời gian, mất cơ hội để làm những việc khác ích lợi hơn. Cho nên trước khi đưa ra một quyết định đầu tư mới, điều mà mình cần nghĩ đến nhiều không phải là bao nhiêu tiền mà là bao nhiêu thời gian, bao nhiêu công sức và bao nhiêu ảnh hưởng từ sự pha loãng sức tập trung vào những gì mình đang làm. Vì mỗi một lần sức tập trung này bị pha loãng đi là mỗi một lần lãng phí. Lãng phí những công sức mình đã bỏ ra để được ngày hôm nay.

Tiết kiệm phải được hiểu rộng như vậy.

Tác giả: Lý Quí Trung
Từ Sydney

... Nhận cập nhật tin tức
Bạn muốn nhận bản tin hay hàng tuần của chúng tôi?
Đăng ký nhận tin tức